FAZY FENOLOGICZNE.


fazy fenologiczne


Dlaczego Ogrodnik nie patrzy w kalendarz (chyba, że biodynamiczny)? Rośliny tego nie robią. By precyzyjnie określić porę roku wystarczy, że uważnie przyglądamy się otaczającej nas Przyrodzie. Dzięki znajomości faz fenologicznych można stwierdzić z całą pewnością, że właśnie minęło przedwiośnie i wkraczamy w okres wiosenny. 

Jak się ma fenologia do kalendarza?

Każdy z nas z łatwością zauważa, że periodycznie, rok w rok, następują w przyrodzie pewne zjawiska: przylatują jaskółki, zakwitają zawilce. Nie dzieje się to jednak co do dnia, tak samo. By zakwitnąć, leszczyna przez pewien czas musi „odnotować” w swoim zeszycie odpowiedni cykl korzystnych temperatur i zmiany wilgotności.

Fenologiczne pory roku różnią się od siebie okresem trwania np. pierwiośnie może trwać 19 a nawet 37 dni. Tym samym, kiedy w kalendarzu wyróżniono podział na 4 pory roku, fenologia ma ich 10 (przedwiośnie, pierwiośnie, wiosna, lato wczesne, lato pełne, późne lato, jesień wczesna, złota jesień, późna jesień), z czego zima posiada 3 pory wewnętrzne: przedzimek, pełnia zimy, spodzimek.

Po czym rozpoznajemy pory roku?

W czasie spodzimku nabrzmiewają pąki wierzb. Zaranie wiosny zwiastują leszczynowe kotki i kwitnący podbiał. Zaraz w lesie pojawią się zawilce, a na bagnach – knieć błotna. Wiosnę potwierdzają kwitnące krokusy i przebiśniegi. Wczesne lato pachnie robinią akacjową i smakuje poziomkami. Pełnia lata wypełnia koszyki czereśniami, do sianokosów zapędza kwitnąca kostrzewa łąkowa. Jesień wyznaczają dojrzałe do zbioru jabłka. A zima przychodzi, gdy spadną liście brzozy.

Kto „wynalazł” fenologię?

Przyroda. I jej obserwatorzy, przekazujący sobie z pokolenia na pokolenia przysłowia, takie jak: ” W marcu grzmoty – będzie zboże ponad płoty”. Jednak w postaci udokumentowanej, wyprzedzając Linneusza o prawie trzy stulecia, pierwsze obserwacje przeprowadzano właśnie w naszym mieście, na Akademii Krakowskiej. Z czasem w Europie pojawiły się stacje fenologiczne i określono ponad 300 gatunków flory i fauny, pod kątem powtarzalności ich zachowań w odniesieniu do czasu.

Do czego służy fenologia?

Wyniki obserwacji fenologicznych odzyskują status niezbędnych informacji dla rolnictwa i ogrodnictwa, służących podejmowaniu decyzji odnośnie terminów siewu, zbioru, płodozmianu. Na podstawie danych określa się, jak i jakie odmiany uprawiać, by zminimalizować straty w wyniku ataku patogenów, szkodników czy warunków pogodowych.

Jakie są praktyczne zastosowania fenologii?

Niezliczone. Na przykład kiedy Ogrodnik poczuje zapach kwitnącego, czarnego bzu zaczyna uważnej przeglądać zagony z ziemniakami. Dlaczego? Ponieważ właśnie w tym czasie następują pierwsze wyloty stonki. Jeśli do końca kwitnienia kasztanowca, wyzbiera wszystkie pierwsze chrząszcze, nie będzie musiał walczyć z plagą.

fazy fenologia ogród


Podobne tematy:

kwitnace-przedwiosnie WIOSNA W OGRODZIE Ogród Łobzów_marzec w ogrodzie  Autor: Corinna Frączek